Minister Rozwoju odpowiada. Interpelacja numer 14858

Interpelacja w sprawie strategii zastąpienia samochodów spalinowych, samochodami z napędem elektrycznym zarejestrowana pod numer 14858 doczekała się w dniu dzisiejszym pierwszej odpowiedzi.
Odpowiedź spłynęła z Ministerstwa Rozwoju. Została podpisana przez Panią Podsekretarz Stanu Jadwigę Emilewicz.

Treść Interpelacji.

Odpowiedź MInisterstwo Rozwoju.

Poniżej przedstawiamy wam ważniejsze naszym zdaniem fragmenty dokumentu.

Życzymy sobie aby słowo stało się ciałem. Może jesteśmy trochę rozczarowani faktem, że nie jest rozważana data od której w Polsce nie będzie można sprzedawać nowych samochodów z silnikiem benzynowym lub diesla.

(...)Rozwój elektromobilności stwarza realne perspektywy na podniesienie jakości powietrza w Polsce. Polepszenie stanu powietrza dzięki zwiększeniu liczby samochodów napędzanych paliwami alternatywnymi wpłynie nie tylko na poprawę zdrowia publicznego (mniejsze koszty opieki zdrowotnej), ale także na ograniczenie zniszczeń w środowisku naturalnym i w substancji budynków. Przyczyni się również do ograniczenia hałasu o pochodzeniu komunikacyjnym. Przedstawiony we wrześniu 2016 r. przez Ministra Energii „Pakiet na rzecz czystego transportu” zawiera rozwiązania mające m.in. ograniczyć zanieczyszczenia pochodzące z komunikacji zarówno zbiorowej, jak i indywidualnej. Składa się on z trzech następujących dokumentów:

  • Planu Rozwoju Elektromobilności „Energia do przyszłości”, przyjętego przez Radę Ministrów 16.03.2017 – dokumentu określającego korzyści związane z upowszechnieniem stosowania pojazdów elektrycznych w Polsce oraz identyfikującego potencjał gospodarczy i przemysłowy tego obszaru. (...)
  • Krajowych ram polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, przyjęte przez Radę Ministrów 29.03.2017 – dokumentu implementującego regulacje europejskie dotyczące m.in. warunków budowy infrastruktury dla paliw alternatywnych w 32 polskich aglomeracjach. (...)

  • Projektu ustawy powołującej Fundusz Niskoemisyjnego Transportu, tj. projektu ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (UC 79, projekt w trakcie procesu legislacyjnego) - Fundusz ma za zadanie wspieranie rozbudowy infrastruktury paliw alternatywnych oraz tworzenie rynku pojazdów na te paliwa. Będzie również rekompensował zmniejszenie przychodów samorządów wynikających z wprowadzania tzw. miękkich instrumentów wsparcia dla użytkowników samochodów napędzanych paliwami alternatywnymi. Są to w głównej mierze: możliwość bezpłatnego parkowania w centrach miast, możliwość korzystania z buspasów czy wjazd do stref z ograniczonym ruchem w centrach miast.(...)

Ponadto, Ministerstwo Energii we współpracy z Ministerstwem Rozwoju i Polskim Funduszem Rozwoju przygotowało projekt ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych - ustawa ta ma stymulować rozwój elektromobilności oraz upowszechnić stosowanie innych paliw alternatywnych (m.in. LNG i CNG) w sektorze transportowym w Polsce. (...)

Analizując światowe statystyki tempa wzrostu elektrycznych pojazdów i zdając sobie sprawę z unijnych wymogów dotyczących poprawy jakości powietrza, można wnioskować, że również Polskę, podobnie jak inne kraje europejskie, czeka epoka elektryczności w motoryzacji.(...) Istotnym narzędziem służącym dynamicznemu rozwojowi rynku autobusów elektrycznych w Polsce będzie projekt ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, który likwiduje szereg barier i daje zachęty, także dla jednostek samorządu terytorialnego, do tworzenia systemu transportu zbiorowego opartego o pojazdy zeroemisyjne. (...)

Sektor ten (red: produkcji pojazdów elektrycznych) może się prawidłowo rozwijać tylko wtedy, gdy podejście instytucji państwowych będzie z jednej strony uwzględniało konieczność zabezpieczenia interesów wszystkich potencjalnych uczestników rynku, z drugiej zaś pozostawiało przestrzeń dla konkurencji i innowacji. (...) Jedną z nich jest konkurs na karoserię pierwszego polskiego elektrycznego samochodu osobowego przeprowadzany obecnie przez ElectroMobility Poland SA. (...) Podstawowym zadaniem ElectroMobility Poland SA jest wykreowanie podmiotów prywatnych zdolnych do zbudowania prototypów oraz uruchomienie seryjnej produkcji polskiego samochodu elektrycznego. (...) Projekt, który realizuje ElectroMobility Poland, to coś więcej niż stworzenie nowych, ekologicznych pojazdów. Chodzi o zbudowanie na nowo mocnej pozycji polskiego przemysłu samochodowego. (...)

W 2016 r. w Polsce zarejestrowano 556 aut z napędem elektrycznym lub hybrydowym plug-in – tj. o 65 proc. więcej niż w poprzednim 2015 r. Z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że w I kwartale 2017 r. zarejestrowano w Polsce 160 samochodów elektrycznych. (...)

Jak wynika m.in. z Planu Rozwoju Elektromobilności oraz z Krajowych ram polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w ciągu kilku najbliższych lat liczba stacji ładowania zwiększy się z 305 sztuk do 6,5 tys. Powstaną też stacje szybkiego ładowania. (...)

Rynek pojazdów elektrycznych w Polsce znajduje się w fazie tworzenia. (red Faza I)
W tej fazie zachęty do zakupu pojazdów będą miały na celu wykreowanie oczekiwania powstania rynku, co przełoży się na intensyfikację działań w zakresie budowy infrastruktury oraz rozwoju przemysłu elektromobilności. (...) Zaproponowane zostaną m.in. narzędzia służące integracji pojazdów elektrycznych z siecią oraz  wskazane instrumenty rozwoju infrastruktury ładowania, co przyspieszy proces jej budowy. (...)

W II fazie na podstawie uruchomionych projektów pilotażowych sporządzony zostanie katalog dobrych praktyk komunikacji społecznej w zakresie elektromobilności. Tematyka zrównoważonego korzystania z transportu znajdzie się w podstawie programowej edukacji szkolnej i wczesnoszkolnej. Wdrożona regulacja wraz z wynikami pilotaży pozwoli określić model biznesowy budowy infrastruktury ładowania. Potencjalne lokalizacje stacji ładowania zostaną zoptymalizowane pod kątem oczekiwań konsumenta i możliwości sieci. W wybranych aglomeracjach zbudowana zostanie wspólna infrastruktura zasilania pojazdów elektrycznych i napędzanych gazem ziemnym, wykorzystująca synergie między oboma paliwami. Zintensyfikowane zostaną zachęty do zakupu pojazdów elektrycznych. Przemysł elektromobilności wejdzie w fazę rynku Beta. Uruchomiona zostanie produkcja krótkich serii pojazdów elektrycznych na podstawie prototypów opracowanych w I fazie. Większą popularność zyskają systemy car-sharingu. Samorządy zwiększą swoje zainteresowanie transportem elektrycznym.(...)

W III fazie zmiany w sferze świadomości doprowadzą do postrzegania elektromobilności jako niezbędnej odpowiedzi na wyzwania zmieniającej się rzeczywistości. Coraz większa popularność pojazdów elektrycznych w gospodarstwach domowych i w transporcie publicznym doprowadzi do wykreowania mody na ekologiczny transport, co będzie stymulować popyt. Dodatkowym czynnikiem będzie też zbudowana infrastruktura ładowania. Sieć będzie w pełni przygotowana na dostarczenie energii dla ok. 1 mln pojazdów elektrycznych i dostosowana do wykorzystania pojazdów jako stabilizatorów systemu elektroenergetycznego. Administracja będzie wykorzystywać pojazdy elektryczne w swoich flotach, przy okazji udostępniając infrastrukturę ładowania mieszkańcom.(...)

Ministerstwo Energii poprzez wprowadzenie nowych regulacji prawnych, dedykowanych elektromobilności, prognozuje iż w 2020 r. w 32 wybranych aglomeracjach w segmencie pojazdów napędzanych energią elektryczną po drogach poruszać się będzie 50 tys. pojazdów, powstanie 6 tys. punktów o normalnej mocy ładowania oraz 400 punktów o dużej mocy ładowania. W 2025 r. na poziomie ogólnopolskim w segmencie aut napędzanych energią elektryczną po drogach poruszać się będzie ok. 1 mln pojazdów elektrycznych. (...)

Przy czym jednym z priorytetów wskazanych w Planie Rozwoju Elektromobilności w Polsce jest uruchomienie zewnętrznego finansowania w zakresie elektromobilności. Przykładowo, można wskazać następujące źródła finansowania:

  • Fundusz Niskoemisyjnego Transportu (państwowy fundusz celowy),(...)
  • Dwa programy wsparcia elektromobilności we współpracy z NFOŚiGW (uruchomienie planowane na 2017 r.).(...)
    • program dedykowany autobusom elektrycznym;(...)
    • duży program propopytowy z kapitalizacją ok. 3 mld zł (planowany na III kw.),(...)
      obejmujący:
      • zakup samochodów elektrycznych przez administrację publiczną;(...)
      • budowa infrastruktury ładowania dla autobusów i samochodów;(...)
      • dofinansowanie projektów pilotażowych w samorządach;(...)
      • zakup autobusów elektrycznych.(...)
  • Program Bezemisyjny Transport Publiczny we współpracy z NCBiR, którego produktem będzie budowa autobusu elektrycznego o ulepszonych parametrach.(...)
  • Program dla małych i średnich przedsiębiorstw na dofinansowanie projektów z branży elektromobilności (Badania na rynek) we współpracy z PARP(...)
  • Finansowanie ze środków europejskich - Programy Operacyjne: Infrastruktura i Środowisko 6.1 Rozwój publicznego transportu zbiorowego w miastach, Polska wschodnia 2.1 Zrównoważony transport miejski.(...)

Proponowana wartość realizowanych projektów:

  • NCBiR: programy INNOMOTO, Bezemisyjny Transport Publiczny; budżety powołanych konkursów kształtują się na poziomie 350 mln zł.
  • NFOŚiGW: programy GEPARD, WRUM; Narodowy Fundusz będzie dysponował środkami rzędu 3 mld zł w ciągu 5 lat.
  • Programy Operacyjne: Infrastruktura i Środowisko 6.1 Rozwój publicznego transportu zbiorowego w miastach, Polska wschodnia 2.1 Zrównoważony transport miejski; łączne budżety programów będą wynosić ok. 11,4 mld zł.
  • PARP: Badania na rynek z budżetem ok. 50 mln zł.
  • Fundusz Niskoemisyjnego Transportu: ok. 4,5 mld zł do roku 2027. (...)

Najistotniejszą z barier, utrudniającą wprowadzanie pojazdów elektrycznych na masowy rynek, jest stosunkowo niewielki zasięg oraz wysoka cena tych pojazdów.(...)
Kolejną z tych barier jest także tworzący się dopiero kapitał społeczny, którego niewystarczający poziom utrudnia współpracę między podmiotami, nawet jeśli wszystkie strony mają wspólny interes w jej prowadzeniu.(...)
Barierą przejścia na transport elektryczny jest także postrzeganie pojazdów elektrycznych jako zbyt drogiej (w polskich warunkach), a jednocześnie niedojrzałej technologicznie alternatywy dla pojazdów spalinowych.(...)

Zgodnie z przygotowaną w Ministerstwie Energii oceną skutków projektowanych regulacji wynikających z ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, wydatki budżetu państwa w perspektywie 8 lat wyniosą ponad 12 mld zł, natomiast dochody budżetu państwa wyniosą ponad 1 mld zł.(...)

Ministerstwo Rozwoju nie rozważa w tej chwili możliwości wprowadzenia terminu, po którym zostanie zakazana w Polsce sprzedaż nowych samochodów z silnikami Diesla lub innymi silnikami spalinowymi. Niemniej z zainteresowaniem śledzi ogłaszane przez rządy poszczególnych państw inicjatywy, mające na celu popularyzację samochodów elektrycznych oraz napędzanych paliwami alternatywnymi.